Bóng Chuyền – Luật thi đấu mới nhất 2020

Bóng chuyền tiếng anh gọi là Volleyball. Đây là một môn thể thao thi đấu đối kháng. Mỗi đội bóng gồm 6 người, chủ yếu dùng bàn tay hay cánh tay để đánh bóng qua lưới. Điểm (Point) sẽ được ghi cho đội nào đánh bóng chạm được vào phần sân của đội đối phương. 

Là một môn thể thao olympic, bóng chuyền yêu cầu sự phối hợp nhuần nhuyễn của các thành viên trong đội. Hiện nay, môn thể thao này trở nên rất phổ biến vì cách chơi đơn giản, vừa rèn luyện sức khỏe lại vừa giúp giải trí sau những ngày lao động mệt nhọc.

Tìm hiểu luật thi đấu bóng chuyền

Để có 1 trận bóng kịch tính và thú vị thì cần phải có luật chơi rõ ràng. Để hiểu luật thi đấu bóng chuyền bạn phải tìm hiểu 3 vấn đề: cách tính điểm, các quy tắc trong thi đấu và cuối cùng là thời gian thi đấu.

đặt cap bình thường

Cách tính điểm tìm ra đội chiến thắng

Cách tính điểm trong bóng chuyền rất đơn giản và dễ nhớ. Cứ mỗi một quả bóng chạm được vào phần sân của đối phương mà không phạm quy thì được tính 1 điểm. 

Tuy nhiên, việc thi đấu bao nhiêu set, đạt bao nhiêu điểm là chiến thắng còn phụ thuộc vào hình thức trận đấu:

Đối với bóng chuyền trong nhà hay bóng chuyền hơi:

  • 2 đội sẽ thi đấu 5 set, đội nào thắng 3 là thắng. 
  • Trong mỗi set, đội nào đạt 25 điểm trước và tạo khoảng cách ít nhất 2 điểm với đội kia thì thắng set đó. 
  • Set thứ 5 chỉ đánh tới 15 điểm.

Bóng chuyền bãi biển

  • Thể thức thi đấu sẽ là 3 ván thắng 2 ván. 
  • Đội nào được 21 điểm trước và tạo khoảng cách ít nhất 2 điểm với đội còn lại sẽ thắng ván đó.

Các quy định, quy tắc trong thi đấu bóng chuyền

Bất cứ môn thể thao cũng có những quy định, quy tắc riêng. Tùy vào môn thể thao mà những quy tắc ấy có sự thay đổi. Đối với bóng chuyền, có một số quy định cần phải nắm chắc như sau:

Cách chơi bóng chuyền

Trọng tài sẽ quyết định đội được giao bóng bằng cách tung đồng xu. Bóng chỉ được phát sau khi trọng tài thổi còi.

Người giao bóng ở đội được giao bóng sẽ tung qua bóng lên, cố gắng đánh bóng qua lưới và chạm đất trong phần sân của đối phương. 

Đội đối phương sẽ phải đưa bóng ngược trở lại qua lưới với nhiều nhất là 3 lần chạm bóng, không tính lần chắn bóng. 

Mỗi thành viên không được chạm bóng 2 lần liên tục trừ lần chắn bóng. 

Khi phát bóng, buộc phải tung bóng lên trước khi phát. Chân không được chạm đường biên ngang trước khi bóng rời tay.

Trong bóng chuyền có một số thế tấn công bao gồm việc tác động vào trái banh trên lưới nên có kỹ năng nhảy cao sẽ là một lợi thế lớn.

Quy định về sân thi đấu

Kích thước

  • Sân thi đấu bóng chuyền tiêu chuẩn là sân hình chữ nhật có chiều dài là 18m và chiều rộng là 9m. 
  • Xung quanh là khu tự do với chiều rộng ít nhất 3m về mọi phía. 
  • Khoảng không gian trên khu thi đấu không được có vật cản nào ở chiều cao tối thiểu 7m.

Bề mặt sân:

Bề mặt sân bóng chuyền bằng phẳng và đồng nhất. 

Cấm thi đấu trên mặt sân gồ ghề, trơn trượt, có vật sắc nhọn gây chấn thương cho vận động viên. 

Sân bóng chuyền hơi của các trận thi đấu quốc tế phải làm bằng gỗ hoặc chất liệu tổng hợp được FIVB công nhận.

Cách phân chia khu vực và đường biên

  • Sân đấu được chia thành 2 phần bằng nhau bởi đường giữa sân. Đường này chạy dưới lưới, nối hai đường biên dọc. 
  • Mỗi bên phần sân được kẻ 1 đường song song với đường giữa sân để giới hạn khu tấn công của mỗi đội. Đường giới hạn này cách đường giữa sân 3m.
  • Hai đường biên dọc và biên ngang giới hạn sân thi đấu được kẻ trong phạm vi kích thước sân đấu. 
  • Đường biên đứng được xác định bởi 1 cọc nhỏ đặt tại trực giao của lưới và đường biên. Bóng chỉ được tính qua lưới nếu vượt qua giữa 2 cọc này hoặc đường kéo dài vuông góc của nó tới trần nhà mà không chạm vào chúng.
  • Các đường kẻ phân chia trên sân có màu sơn nổi bật so với mặt sân. Chiều rộng của các đường kẻ là 5cm. 

Lưới và cột lưới trong thi đấu bóng chuyền

  • Lưới được căng thẳng đứng với đường giữa sân. Chiều cao của lưới được đo ở giữa sân. 
  • Đối với lưới nam, chiều cao mép lưới trên là 2,43m và của nữ là 2,24m. Hai đầu lưới hai bên đường biên phải bằng nhau và không cao hơn chiều cao quy định 2cm.
  • Cột lưới được dựng ngoài sân, cách đường biên dọc 0,5 – 1m. Cột lưới tròn, nhẵn, được dựng cố định, có chiều cao 2,55m. Chiều cao này có thể điều chỉnh được.

Các vị trí thi đấu trên sân

Với một đội bóng chuyên nghiệp, sẽ có 5 vị trí trên sân. Mỗi vị trí đều có vai trò riêng nhưng phải phối hợp nhuần nhuyễn với nhau để mang lại chiến thắng cho đội.

  • Libero: Đây là chuyên gia phòng thủ. Người giữ vai trò libero sẽ có trách nhiệm đỡ bóng bước 1, cứu bóng cho toàn đội. Libero không được phát bóng và tấn công qua phần sân của đối phương. Để có thể giữ vai trò libero, người này phải có phản ứng nhanh nhất trên sân và khả năng bắt bước 1 cực tốt. Libero được quyền ra vào sân tự do để thay cho các chủ công vào nghỉ mà không cần thông báo với trọng tài.
  • Chuyền hai: Người đứng ở vị trí này là người chạm bóng lần thứ 2 và giữ vai trò chính trong việc đưa bóng đến các tay đập để ghi điểm. Đây là vị trí điều phối đợt tấn công cho toàn đội. Vì vậy, tay chuyền 2 phải là người nhanh nhẹn, có kinh nghiệm, chiến thuật đúng đắn, có tốc độ di chuyển khắp sân.
  • Middle blockers/ middle hitters (tay chắn giữa/ tay đập giữa): Vị trí này thường ở cạnh chuyền 2 để triển khai các đợt tấn công chớp nhoáng. Họ cũng là những chuyên gia phòng thủ. Họ vừa phải cố gắng chặn đợt tấn công của đối phương, vừa phải lập 1 hàng chắn kép tại biên.
  • Outside hitters/ left side hitter (tay đập biên/ tay đập biên bên trái): vị trí này có nhiệm vụ tấn công từ phía bên trái cọc biên. Đây cũng là tay đập chủ yếu trong đội. Hầu hết những trái bắt bước 1 không tốt thường được chuyền cho tay đập biên.
  • Opposite hitters/ right side hitter (tay đập biên bên phải): vị trí này sẽ đảm bảo phòng thủ khu vực dưới lưới. Nhiệm vụ của họ là tạo ra hàng chắn tốt để ngăn chặn cú đập từ tay đập ngoài của đội đối phương. Có thể nói vị trí này là chuyền 2 phụ của đội.

Khi thi đấu, người chơi của các đội sẽ di chuyển vị trí lần lượt theo chiều kim đồng hồ. Sau khi giành quyền giao bóng, người chơi ở vị trí “2” sẽ di chuyển đến vị trí “1” và lần lượt như vậy. Người chơi ở vị trí “1”  sẽ di chuyển tới vị trí “6”.

Thời gian thi đấu bóng chuyền kéo dài bao lâu?

Thời gian thi đấu một trận đấu sẽ không cố định mà phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Cứ đội nào thắng 3 trên 5 ván với bóng chuyền trong nhà hoặc 2 trên 3 ván với bóng chuyền bãi biển thì trận đấu sẽ kết thúc. 

Một vài yếu tố ảnh hưởng nhiều nhất đó là:

  • Sự chênh lệch năng lực thi đấu của cả 2 đội: Năng lực thi đấu càng chênh lệch thì trận đấu càng sớm kết thúc với kết quả đậm (Thắng đậm, thua đậm). 
  • Tính chất trận đấu: Thông thường trận đấu giao lưu thường kết thúc sớm hơn so với các trận đấu giải hay thách đấu. Bởi tính hơn thua được đặt nhẹ hơn và trận đấu cũng diễn ra nhẹ nhàng.
  • Các tình huống phát sinh: Trận đấu càng ít tình huống phát sinh thì càng diễn ra nhanh chóng.
  • Cấp độ trận đấu: Thông thường, ở trận chung kết, bán kết trận đấu thường kéo dài hơn. Ngoài do các vận động viên ngang tài ngang sức, còn do sự quyết tâm của mỗi đội. Bên cạnh đó, trọng tài cũng cần chú ý từng lỗi dù là nhỏ nhất, dành thời gian suy nghĩ trước khi ra quyết định để đảm bảo công bằng nhất.

Lịch sử hình thành

Theo các nhà nghiên cứu, bóng chuyền ra đời tại Mỹ vào khoảng năm 1895, do 1 giáo viên thể thao tên là William Morgan nghĩ ra. 

Trận đấu bóng chuyền đầu tiên được tổ chức tại Springfield vào tháng 6 năm 1896.

Bóng chuyền Việt Nam xuất hiện vào khoảng những năm 1920 – 1922 tại các thành phố lớn như Hà Nội, Hải Phòng… 

Một số giải đấu lớn

Bóng chuyền là môn thể thao đồng đội rất phổ biến chỉ xếp sau môn bóng đá nên có rất nhiều giải đấu được tổ chức. Không cần tốn chi phí nhiều, chỉ cần một quả bóng, bất kỳ mặt sân nào cũng có thể chơi môn thể thao này. 

Liên đoàn bóng chuyền quốc tế với tên viết tắt là FIVB đã thường xuyên tổ chức nhiều giải đấu cấp châu lục và thế giới. Các giải đấu này luôn thu hút đông đảo sự chú ý của những người hâm mộ.  Có thể kể tên 1 vài giải đấu lớn như:

  • Giải vô địch thế giới dành cho nam
  • Giải vô địch thế giới dành cho nữ
  • World cup
  • Thế vận hội mùa hè
  • Giải đấu World League dành cho nam
  • World Grand Prix dành cho nữ

Việt Nam cũng tổ chức khá nhiều giải đấu lớn, những trận bóng chuyền trực tiếp luôn thu hút đông đảo rất nhiều người xem. Một trong những giải đấu mang tầm châu lục là giải bóng chuyền VTV Cup Tôn Hoa Sen được tổ chức hằng năm.

Năm 2019, cả đội tuyển bóng chuyền nữ và bóng chuyền nam Việt Nam đều tham gia thi đấu tại Seagame 30. Tuy không giành huy chương vàng nhưng cả 2 đội tuyển đều đã khẳng định được vị thế của mình trên đấu trường bóng chuyền quốc tế.

Một số cầu thủ nổi tiếng

  • Không thể không kể đến những cái tên Libero nam nổi tiếng, đã được công nhận trên toàn thế giới có thể kể đến như: Mirko Corsano của đội tuyển Italia, Marko Klok của đội tuyển Holland, Pablo Meana của đội tuyển Argentina…
  • Vận động viên bóng chuyền nữ xinh đẹp và tài năng phải nhắc đến: Natalia Malykh của đội tuyển Nga, Zehra Gunes của đội tuyển Thổ Nhĩ Kỳ, Andrea Drews của đội tuyển Mỹ…
  • Riêng đối với Việt Nam cũng có rất nhiều cầu thủ nổi tiếng bởi tài năng trên sân đấu như: Phan Thị Kim Huệ, Nguyễn Thị Ngọc Hoa, Bùi Thị Huệ, Phạm Thị Thu Trang, Ngô Văn Kiều…

Các trang thiết bị trong thi đấu bóng chuyền

Bóng chuyền

Bóng chuyền là linh hồn trong trận đấu. Quả bóng chuyền đạt chuẩn dùng trong thi đấu được làm bằng da hoặc da nhân tạo với khí nén bên trong. 

  • Bóng có hình cầu và có chu vi 65-67cm, nặng khoảng 260-280 g. 
  • Áp lực bên trong bóng khoảng từ 0.30 tới 0.325 kg/cm2. 

Mọi quả bóng dùng trong một trận đấu phải có cùng chu vi, trọng lượng, áp lực, chủng loại, màu sắc,…

Trang phục thi đấu bóng chuyền

Một vận động viên khi bước ra sân thi đấu phải có đầy đủ áo thể thao, quần đùi, tất và giày thể thao.

Quần áo thi đấu 

  • Áo, quần đùi và tất của cả đội phải đồng bộ, sạch sẽ và đồng màu. Riêng vận động viên Libero sẽ mặc áo khác màu với đồng đội. 
  • Áo vận động viên được đánh số từ 1 đến 18. Màu sắc và độ sáng của số phải đối lập với màu sắc và độ sáng của áo. 
  • Nghiêm cấm vận động viên cùng đội mặc trang phục khác màu nhau hoặc áo không có số chính thức.

Giày thi đấu

Giày thi đấu bóng chuyền cần nhẹ, mềm, có đế bằng cao su hoặc bằng da và không có đế gót. 2 thương hiệu được rất nhiều vận động viên sử dụng thường xuyên đó là: giày bóng chuyền asics và giày bóng chuyền adidas.

Một vài thuật ngữ liên quan được sử dụng trong bóng chuyền

Libero: Chuyên gia phòng thủ 

Backcourt (hay backdrop)/pipe attack: Đợt tấn công từ đằng sau. 

Line and Cross-court Shot: Cú đập giãn biên

Dip/Dink/Tip/Cheat/Dump: Người chơi không cố gắng đập bóng, chỉ chạm nhẹ vào bóng để banh rơi vào phần sân nằm ngoài tầm với của hàng thủ.

Tool/Wipe/Block-abuse: Người chơi không cố tạo ra đợt tấn công gây khó khăn cho đối thủ, mà chỉ đập bóng chạm hàng chắn đối phương bay ra ngoài.

Quick hit/”One” (đập nhú): Cú tấn công bằng cách đập bóng nhanh.

Roof (nóc nhà): Cú chắn bóng mà hướng toàn bộ lực và đường bay của banh thẳng xuống mặt đất của sân đối phương.

Bóng chuyền ngày càng trở nên phổ biến trong đời sống của mỗi người chúng ta. Chỉ cần mặt sân bằng phẳng và tương đối rộng là đã có ngay một sân bóng để mọi người giao lưu rèn luyện sức khỏe. Hy vọng bài viết sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về môn thể thao này. Đừng quên ghé qua thethao24h.vn để theo dõi lịch thi đấu cũng như trực tiếp những trận bóng sôi động nhất.

Xem thêm: Tin tức bóng chuyền